07.09.2020 Tarihte Bugün- 07 Eylül;

Akif Er

Aktif Üye
Yönetici
Vip Üye
8 Kas 2019
311
79
28
07.09.2020 Tarihte Bugün- 07 Eylül;

70İmparator Titus komutasındaki Roma İmparatorluğu ordusu Kudüs'ü işgal etti, şehir yağmalandı.
1776Dünyada ilk kez bir denizaltı saldırısı düzenlendi. Amerikalıların imal ettiği Turtle (Tr: Kaplumbağa) adlı araç suyun altından giderek New York limanında demirlemiş İngiliz donanmasının bayrak gemisi HMS Eagle'ın altına zaman ayarlı bir bomba iliştirdi. Saldırı başarısız olmuştur.
1812Moskova'ya yürüyen Napolyon, Rusları şehrin 70 mil batısındaki Borodino'da yendi.
1813Sam Amca takma ismi ABD için ilk defa yerel bir gazetede kullanıldı.
1822Portekiz sömürgesi Brezilya bağımsızlığına kavuştu.
1916İngiliz uçakları Haydarpaşa Garı'nı bombaladı.
1923İkdam, Akşam, İleri, Tercüman-ı Hakikat, Tevhid-i Efkar, Tanin, Vatan ve Vakit gazeteleri, dizgici grevi nedeniyle çıkamayınca ortaklaşa "Müşterek" gazetesini yayımlamaya başladı. "Müşterek" gazete iki hafta çıktı.
1927ABD'li mucit Philo Taylor Farnsworth tamamen elektronik sistemle çalışan ilk televizyonu geliştirdi.
1938Hatay Devleti Anayasası kabul edildi. Başbakan Abdurrahman Melek, "Programımızın ruhu ve esası Kemalizm rejimi ve bütün icabatıdır" dedi.
1940II. Dünya Savaşı: Nazi Almanyası Londra'yı bombalamaya başladı. 57 gün kesintisiz devam edecek olan bu gece bombardımanlarına The Blitz adı verilmiştir.
1943II. Dünya Savaşı; İtalya müttefiklere teslim oldu.
1946Cumhuriyet tarihinin ilk büyük devalüasyonu yapıldı. Bir Amerikan Doları'nın değeri 131.5 kuruştan 280 kuruşa yükseltildi.
1956BM'de Köleliğin, Köle Ticaretinin ve Köleliğe Benzer Kurum ve Uygulamaların Kaldırılması Ek Sözleşmesi kabul edildi.
1958Ana muhalefet lideri, CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, "Sehpalar kurulursa nasıl işleyeceğini kimse bilemez" dedi. Demeç, Başbakan Adnan Menderes'in, "idam sehpalarında can verenlerden ders alsalar ya" açıklamasına yanıttı.
1977İstanbul'da tüp gaz kuyrukları. Tüp gaz, peşin parayla sıra numarası alınarak satılıyor.
1978İran'da Şah Rıza Pehlevi karşıtı gösterilere 20 bin kişi katıldı.
1979İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı, Dostlar Tiyatrosu'nun “Brecht Kabare” oyununu yasaklandı.
1982Esenboğa katliamı sanığı Levon Ekmekçiyan tek celsede idam cezasına çarptırıldı.
1985Kuşadası yakınlarındaki yangın söndürme çalışmalarında 14 er yanarak öldü.
1986Şili'de Pinochet suikasta uğradı, 5 koruması öldü.
1986Desmond Tutu, Güney Afrika’da ilk siyah Anglikan Kilisesi lideri oldu.

Tarihte Bugün Doğanlar (07 Eylül)
1533I. Elizabeth, İngiltere kraliçesi (ö. 1603)
1791Giuseppe Gioacchino Belli, Romalı şair (ö. 1863)
1907Ahmet Adnan Saygun, Klasik Batı Müziği bestecisi (ö. 1991)
1909Elia Kazan, ABD'li yönetmen (ö. 2003)
1930I. Baudouin, Belçika kralı (ö. 1993)
1940Dario Argento, İtalyan film yönetmeni, yapımcı ve senarist
1954Michael Emerson, ABD'li oyuncu
1972Markus Münch, Alman futbolcu
1979Mehmet Ali Nuroğlu, Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu.
1980Emre Belözoğlu, Türk futbolcu
1980Gabriel Milito, Arjantinli futbolcu
1981Gökhan Zan, Türk futbolcu
1984Vera Zvonareva, Rus tenis oyuncusu
1983Mehmet Topuz, Türk Futbolcu

Tarihte Bugün Ölenler (07 Eylül)
1907Sully Prudhomme, Fransız şair (d. 1839)
1951Maria Montez, Dominik asıllı ABD'li aktris (d. 1912)
1962Karen Blixen, Danimarkalı yazar (d. 1885)
1988Sedad Hakkı Eldem, Türk mimar (d. 1908)
1994James Clavell, Avustralyalı yazar (d. 1924)
1994Terence Young, İngiliz sinema yönetmeni (d. 1915)
1996Tupac Amaru Shakur,Rapper ( D.[1971]])
1997Mobutu Sese Seko, Demokratik Kongo Cumhuriyeti devlet başkanı (d. [[1930])
2001Spede Pasanen, Finlandiyalı yönetmen (d. 1930)
2005Sergio Endrigo, İtalyan şarkıcı (d. 1933)
2012Kemal Merkit, Türk motosikletçi (d. 1957)

1599487459338.png
Cumhuriyet tarihinin ilk büyük devalüasyonu yapıldı. Bir Amerikan Doları'nın değeri 131.5 kuruştan 280 kuruşa yükseltildi
Devalüasyon ve Türkiye'de Devalüasyonlar

Devalüasyon, millî paranın dış değerinin, yabancı paralara göre devlet tarafından düşürülmesidir.

Bir ülkenin milli parasının değeri düşünce, dış ülkelere sattığı ihraç mallarının değeri de ucuzlamaktadır. Bu durum görünürde ihracatı arttırsa da, esasta milli ekonomiye büyük bir yara açmakta ve zarar vermektedir. Çünkü devalüasyon sonucu mallar, devalüasyon yapan ülkede eskisine oranla daha ucuz ve düşük fiyatlarla dışarıya gidecektir. Devalüasyon, üretim maliyetini artırır, yatırımları zorlaştırır ve pahalılaştırır.


Sir Themes Gresham kuramına göre; “Kötü para iyi parayı kovar” prensibi para ayarını düşürmek esasına dayanır. Bu sebeple yapılan her devalüasyon da millî paranın değerinin yabancı paralara göre düşürülmesi, kötü paranın iyi parayı kovmasına yol açar. Millî paranın değeri yabancı paralara göre azalır.

Devalüasyonun bütün ekonomik dengeleri alt üst ettiği aşikârdır. Bundan dolayı devalüasyon yapan ülkeler için hiç bir faydası yoktur. Devalüasyon, uluslararası bir ekonomik sömürü aracı olarak kullanılmaktadır. Çünkü bundan devalüasyona sebep olan ülkeler, büyük kârlar elde etmektedirler. Devalüasyona başvuran ülkeler de, hayat pahalılaşır ve adeta çekilmez bir hal alır. İthal edilen emtia fiyatları yükselir. Böylesi bir durumdan Batılı Finans Kurumları ve Çok Uluslu Şirketler avantajlar sağlayarak akıl almaz bir şekilde kârlar elde ederler. Devalüasyon, modern ekonomik sömürü için, sömürgeci güçler tarafından bulunmuş bir tuzaktır.

TÜRKİYE’DE DEVALÜASYONLAR

Türk parasının ABD doları karşısındaki değeri Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş tarihi olan 1923 yılında 1 dolar 0,75 kuruş idi. Fakat Türkiye ekonomisinin zaman içinde geçirdiği sarsıntılar ve gittikçe döviz taleplerinin karşılanmasında çekilen güçlükler devalüasyon olgusunu kaçınılmaz hale getirmiştir. Böylece Türkiye’de hükümetler için devalüasyona başvurmak tek çare olarak görülmüştür. 1923’den itibaren ekonomik dengeleri temelden çökerten ve hakikaten kalıcı etkileri olan büyük devalüasyonlara başvurulmuştur.

Birinci Devalüasyon:


Türk parası 1923’den 1940 yılına dek İngiliz Sterling’i karşısında değer kaybına uğrarken, ABD doları karşısında hiçbir değer kaybına uğramadan ve değişmeden gelmiştir. Ancak 1940 yılından sonra dış satımı artırmak ve dış kredi taleplerini gidermek üzere sürekli devalüasyonlar gündemde yer almıştır. 1940 yılında resmi kura ek olarak döviz satışlarında yüzde 48 oranında prim uygulanmaya başlamış olup, 1 dolar 1940’da 1,11 TL, 1945’de de 1,31 TL olmuştur.

Türkiye’de ilk büyük devalüasyon 7 Eylül 1946 tarihinde yapılmıştır. 7 Eylül Kararları olarak adlandırılan ve Recep Peker Hükümeti’nin gerçekleştirdiği bu devalüasyonla yüzde 116 oranında bir artışla ABD dolarının fiyatı 2,83 liraya çıkarılmıştır.

İkinci Devalüasyon:

İkinci devalüasyon Adnan Menderes Hükümetince 4 Ağustos 1958 tarihinde yapılarak 2,83 TL olan ABD doları 9 liraya çıkarılmıştır.

Üçüncü devalüasyon:


Üçüncü büyük devalüasyon Süleyman Demirel hükümeti tarafından 10 Ağustos 1970 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Bu devalüasyonla 1 ABD doları 9 liradan 15 liraya çıkarılmıştır. Daha sonra 1978 yılına kadar değişik zamanlarda mini devalüasyonlar uygulamasına gidilmiştir. Türk Lirası küçük çaptaki devalüe işlemleri ile dolar karşısında bir miktar daha değer kaybına uğrayarak 1978 yılı öncesinde ABD dolarının fiyatı 19 liraya ulaşmıştır.
 
Geri
Üst